View My Stats

Ik had ooit op een site voor wat weer-leken een uitleg gemaakt over wat de kaarten van http://www.wetterzentrale.de voorstelden/beschreven. Dat was tijdens de vorstperiode in december 2002 en zij wilden allemaal weten hoe lang de kou nog zou duren en of ze zouden kunnen schaatsen. Wetterzentrale.de werd daar al genoemd en zodoende waren er wat mensen met vragen over de kaarten en heb ik geprobeerd om wat uit te leggen. Het leek me nu ook wel leuk om deze ook ergens online te zetten, dus vandaar deze pagina. In de loop van de tijd is de uitleg wat uitgebreid (oa door het beschikbaar komen van nieuwe kaarten op wetterzentrale).
Maar om een lang verhaal kort te houden: als je niet precies weet wat die (weer)kaarten op wetterzentrale.de nou precies voorstellen en je wil dat wel te weten komen, moet je even verder lezen.


Voordat ik met mijn uitleg begin wil ik nog even de aandacht vestigen op wat handige naslagwerken met achtergrond informatie.
Als eerste wil ik de publicaties van Karim Hamid (bekend van de Donderkop site) noemen. Hij heeft meerdere publicaties gemaakt, waarvan 2 bijzonder interessant zijn voor de geÔnteresseerde weerliefhebber: de 'praktische gids voor de onweersliefhebber' en de 'praktische gids voor de winterliefhebber'. Beide publicaties zijn (evenals andere interessante publicaties) te vinden via deze link: http://www.weerkunde.be/extreem-weer.htm. Opmerking: helaas staat de 'praktische gids voor de winterliefhebber' niet meer online op die link, wel kan deze op verzoek verzonden worden.
Ook is sinds kort de 2e geheel herziene druk van de studie uitgave van de KNMI publicatie 184a 'Inleiding tot de algemene meteorologie' via de website van het KNMI verkrijgbaar, ook een echte aanrader voor de weeramateur. Via de KNMI bibliotheek kun je deze publicatie als pdf-bestand downloaden.
En ik wil ook nog even de aandacht vestigen op het boekje 'Weerkunde, Meteorologie voor iedereen' van Kees Floor. Het is zeer informatief en zeker voor de niet zo gevorderde weerliefhebber een echte aanrader. Het biedt basiskennis over het weer en dat ook nog in een redelijk handzame afmetingen (tenminste als je het boekje hebt ).
En als laatste wilde ik nog even vermelden dat ik ook nog wat links naar meer weerinformatie en weerkaartensites verzameld heb, deze vind je hier.


Goed, nu door naar de weerkaarten. Als je http://www.wetterzentrale.de/topkarten opent zie je het volgende menu linksbovenin staan:
(En ja het is een Duitse site, dus we lezen inderdaad Duitse termen.)

Hier kun je uit verschillende modellen en waarnemingen ('Beobacht.' en 'Sat & Rad') kiezen als subcategorie.
Al die afkortingen zijn over het algemeen 'namen' voor modellen (GFS, UKMO, ECMWF,etc), behalve de afkortingen 'ENS' en 'FAX'.
'ENS' zijn de 'ensembles' en die zijn op hetzelfde idee gebaseerd als de 'pluim' bij het KNMI (http://www.knmi.nl/exp/pluim/); je kunt bij 'ENS' de zogenaamde 'spaghetti-plots' en kaartjes van het ensemble-gemiddelde bekijken, evenals kaarten met de afwijkingen (v/d temperatuur bijv) ten opzichte van het langjarig gemiddelde. De ensembles kun je niet alleen in kaartvorm weergeven meer ook in diagrammen ('Diagramme'), waarbij je mbv lijnen de verschillen in de oplossingen van de diverse ensemble-leden van het GFS-model kunt zien. Onder het kopje 'FAX' kun je de analyse kaarten van diverse weerinstituten vinden (oa MetOffice, DWD en KNMI (Hirlam)).
Bij 'Wasser/Eis' kun je sneeuw/ijsdiktes en watertemperaturen bekijken. Onder het kopje 'Kartenarchiv' kun je (heranalyses van) oude weerssituaties bekijken, alle oude waarnemingen/weerssituaties vanaf 1950 zijn in het NCEP model gestopt, en de uitkomsten kun je zien in de vorm van weerkaarten. Ook zijn er nu drukkaarten op zeeniveau van voor 1950 te vinden op Georg MŁller's Wetterzentrale (hulde aan die man, dat die zulke dingen zo op internet zet!). Leuk om oa naar oude (beruchte) winters te kijken.
Als laatste staat er onderaan nog een kopje 'Wellen/wind', hier kun je kaarten bekijken met de door een golfhoogtemodel berekende golfhoogtes en windsterkte op de oceanen.


Maar goed we kwamen voor de weerkaarten en dan in het bijzonder de uitgebreide kaartenreeks van het GFS model. Waarom het GFS? Simpel, omdat dit de data van dit Amerikaanse model vrij toegankelijk is en diverse weersites deze data ook in een zeer uitgebreid kaartenaanbod ten toon spreiden. Natuurlijk zijn er ook andere weermodellen, zoals het model van het ECMWF (gemakshalve ook het ECMWF genoemd ) of het UKMO (van het Britse MetOffice). Echter van deze modellen is er voor de weeramateur veel minder kaarten en informatie beschikbaar op internet. En dat maakt het lastiger om te zien hoe de berekeningen van deze modellen zijn, wel kun je natuurlijk kaarten voor het zelfde tijdstip onderling vergelijken tussen de modellen (om te kijken of berekeningen van de verschillende modellen op een lijn liggen of juist niet).

Maar goed, als je dan naar het GFS (voorheen AVN/MRF) gaat kijken krijg je (als je hier voor 'Europa' hebt gekozen - dat gebeurt standaard) deze keuzes:


De roodomlijnde opties worden zodadelijk hieronder besproken.

Hierbij zijn vooral de 1e 2 (500 hPa en 850 hPa) interessant om een globaal beeld van de weersystemen te krijgen en daarnaast ook de neerslag en 2m temperatuur voor een aanvulling voor het weerbeeld op leefniveau. Daarnaast kun je ook nog naar de wind op 10 m hoogte kijken en het dauwpunt op 2m (dauwpunt is altijd lager dan daadwerkelijke temperatuur en hoe groter het verschil hoe droger de lucht).
Verticale bewegingen en potentiŽle equivalent temperatuur zijn voor de weerleek niet echt heel erg interessant als je alleen maar wilt weten hoe warm of koud het wordt en of het gaat regenen of niet. Echter de 'gevorderden in het weer' kunnen er (mbv hun kennis) wel extra infomatie uit destilleren. Dat geldt ook voor de kaartjes met de wind op 850 hPa en op 925 hPa. De 'Stromlinien' kaarten laten de stroming hogerop in de atmosfeer zien (rond de 5.5, 9 en 11 km hoogte), vooral handig voor het terugvinden van de straalstroom.
De onweersliefhebbers zullen verder meteen naar de CAPE/LI kaarten speren, maar deze parameters moet je wel op de juiste manier te weten te interpreteren(!).
En dan heb je ook nog de min/max temperatuur kaartjes, maar die mogen wel voor zich spreken. Wel met de kanttekening dat het ruwe modeluitvoer blijft en GFS een te grote schaal heeft om echt lokale effecten mee te nemen in de berekeningen. Het is dus beter om de uitvoer meer te zien als indicatie voor wat er mogelijk is dan als een 'voorspelling'.

Je ziet ook dat je erg ver vooruit kunt kijken, tot 180 uur (7,5 dag vooruit) en er is zelf nog een link ('>180') naar het echte 'koffiedikgebied': tot 384 uur vooruit (16 dagen). Over het algemeen heeft zover vooruit kijken toch niet zoveel nut omdat de onzekerheid daar vaak erg groot is (en daardoor de verschillen behoorlijk groot kunnen zijn tussen opeenvolgende modelruns). Hou het maar beperkt tot max een dag of 5 (120 uur), eventueel zou je nog kunnen kijken t/m dag 8 of 9 (bijv om trends te spotten op de middellange en lange termijn), maar daarna is het echt koffiedik kijken.

Overigens wordt het GFS/GFS-model 4x per dag 'gedraaid' met als input waarnemingen van over de hele wereld. Het duurt een uur of 5 voordat de computersystemen klaar zijn met het berekenen van zo'n run en alle gegevens beschikbaar zijn gesteld, dat is meestal na 5,11,17,23 uur Z/UTC (voor NL-tijd bij wintertijd 1 uur optellen, bij zomertijd 2 uur).
De afstand tussen de gridpunten in het GFS-model is 100 km voor de kaarten voor Europa, voor de kaarten voor Centraal-Europa ('M-Europa') is de gridpuntafstand 50 km.

De verschillende 'soorten' kaarten:
  • "500 hPa, Bodendruck"
  • "850 hPa Temperatur"
  • "Mittl. Wolken"
  • "Niederschlag"
  • "2m Temperatur"
  • "700 hPa Vertikalbew."
  • "Pot. ńquiv. Temp."
  • "10m Wind"
  • "10m Wind (Mitteleur.)"
  • "2m Taupunkt"
  • "CAPE+Lifted Index"
  • "850 hPa Wind (Mitteleur.)"
  • "925 hPa Wind (Mitteleur.)"
  • "200 hPa Stromlinien/Wind"
  • "300 hPa Stromlinien/Wind"
  • "500 hPa Stromlinien/Wind"
  • "Min/Max Temperaturen"

    Nu dan over naar de kaarten zelf.
    Voordat ik ieder type kaart apart bespreek eerst een stukje dat op alle typen kaarten slaat.
    Bovenaan iedere kaart zie je in de linkerbovenhoek het tijdstip staan waarop de modelrun gestart is (op alle onderstaande kaarten is dat 26 juni 2004 om 06Z (06 UTC)). In de rechterbovenhoek staat de tijd waarvoor de kaart geldig is (op alle onderstaande kaarten is dat 27 juni 2004 om 06Z (06 UTC), dat is dus 24 uur vooruit gerekend tov het starttijdstip van de run).


    Dit is een '500 hPa kaart':



    Op deze kaart staan in dikke witte lijnen de druk op zeeniveau (isobaren) en in kleuren de (geopotentiŽle) hoogte waarop de druk 500 hPa bedraagt ('z500') in decameters (1 decameter is 10 meter) geplot. Eigenlijk zijn dat dus de hoogtes van het '500 hPa-vlak'. Het 500 hPa-vlak is misschien een wat lastig begrip, maar je kunt je het een beetje voorstellen als een golvend laken, met bulten en kuilen, overal op het 'laken' is de luchtdruk 500 hPa. Bij de bulten ligt de plek waar de luchtdruk 500 hPa is wat hogerop in de atmosfeer en bij de kuilen wat lager. (Dit geldt trouwens voor alle drukvlakken, dus ook voor bijv het 850 hPa vlak, het 700 hPa vlak of het 300 hPa vlak)
    Ik neem aan dat je het verhaal over hoge en lage drukgebieden op zeeniveau en het gedrag van de wind/luchtstromingen die ze veroorzaken wel kent, dus daar ga ik nu niet verder over uitweiden (en anders kan ik je beter even verwijzen naar het eerder genoemde boek van Kees Floor).
    Op hoogte mag je er van uit gaan dat relatief (tov de omgeving) hoge hoogten relatief hoge druk op dat niveau aanduidt en dat het ook vice versa geldt. Hoogten zeggen verder ook iets over de (gemiddelde) temperatuur van de luchtkolom eronder: warme lucht zet uit en zal de lucht boven zich ook omhoog duwen, waardoor drukvlakken ook hoger liggen. Nog een (mogelijk) leerzaam verhaal over hoge en lage druk en factoren die van belang zijn vind je hier: stukje 1 en stukje 2 (beiden oorspronkelijk afkomstig van het WeerOnline forum) en hier vind je nog wat meer uitleg over geopotentiŽle hoogten: 'hPa en diktewaarden' door Gert (Elewijt) op www.weerwoord.be.

    Als je een lage druk op zeeniveau hebt (vb. 990 hPa), zul je logischerwijs niet zo hoog moeten klimmen om aan het 500 hPa-vlak te komen als bij een hoge druk op zeeniveau, waarbij je bijvoorbeeld moet vertrekken van 1030 hPa. Dus in lagedrukgebieden ligt het 500 hPa-vlak in de regel lager dan in hogedrukgebieden. Vandaar dus de groene en blauwige kleur in bovenstaande kaart bij de lagedrukgebieden (in de winter ligt het 500 hPa vlak nog wat lager en zie je vaak blauwe en paarse kleuren in lagedrukgebieden).
    Toch zijn er ook lagedrukgebieden met hoge geopotentiŽle waarden van het 500 hPa-vlak: dat zijn depressies die gevuld zijn met warme lucht (bvb. tropische stormen). Om het heel vereenvoudigd te zeggen: warme lucht zet uit en duwt het 500 hPa-vlak naar boven. Hogedrukgebieden kunnen ook lage geopotentiŽle waarden hebben: de zogenaamde koude hogedrukgebieden of thermische hogedrukgebieden. Ze worden veroorzaakt door extreem koude (en dus zware) lucht aan de grond. Zo kan je aan de geopotentiŽle waarden vaak al zien of een hogedrukgebied ook in de hoogte goed ontwikkeld is (een hoge- of lagedrukgebied dat in de hoogte ontwikkeld is zal ook meer in de melk te brokkelen hebben op de weerkaarten).


    Bron: Gert C. uit Drongen op www.weerwoord.be

    Daarnaast kun je van de 500 hPa kaarten ook de stroming op die hoogte in de atmosfeer afleiden. Doordat je hoog boven het aardoppervlak zit (op ong 5 km hoogte) heb je niet te maken met wrijvingseffecten van het aardoppervlak. Je kunt daarom veronderstellen dat op 500 hPa het geostrofisch evenwicht heerst (een evenwicht tussen de luchtdrukgradientkracht* en de Corioliskracht*). Hierdoor kun je de Wet van Buys Ballot eenvoudig toepassen: als je de wind op 500 hPa in de rug hebt, heb je aan je linkerhand lage z500 waarden en aan je rechterhand hoge z500 waarden. Overigens is de stroming in de atmosfeer op hoogte over het algemeen van west naar oost, afgezien van het feit dat deze soms erg kan meanderen.
    Ter indicatie wat gemiddelde waarden wat betreft hoogteligging en temperaturen: 's winters ligt het 500 hPa vlak gemiddeld rond 548 dam boven zeeniveau; 's zomers rond 571 dam boven zeeniveau. 's Winters is het op 500 hPa gemiddeld ongeveer -26įC; 's zomers ongeveer -15įC.

    *) De luchtdrukgradiŽntkracht is de kracht ten gevolge van luchtdrukverschillen en staat loodrecht op de isobaren. De Corioliskracht is de kracht ten gevolge van de draaing van de aarde en staat loodrecht op de windrichting en is evenredig met de windsnelheid. Zie voor meer uitleg over de krachten die de windsnelheid en de windrichting bepalen: 'De windtheorie' door Gert (Elewijt) op www.weerwoord.be


    Dit is een '850 hPa kaart':



    Op deze kaart is de hoogte van het 850 hPa-vak in decameters geplot met dikke witte lijnen (zgn isohypsen) en de temperatuur op 850 hPa in kleuren geplot.
    De temperatuur op 850 hPa is over het algemeen indicatief voor de lucht die er bij ons onderin de atmosfeer zit, lage temperaturen wijzen op koude lucht en hoge juist op warme. Op 850 hPa zit je ook (net) boven de atmosferische grenslaag, en zijn de invloeden van de lokatie/grond niet direct meer merkbaar. Helaas gaat het verloop van de temperatuur naar de grond toe niet altijd volgens een vaste formule en dan vooral niet in de eerste paar km van de atmosfeer (oa de aanwezigheid van zgn 'koude plaklagen' en inversies kunnen spelbrekers zijn wat dat betreft), dus moet je de temperatuur op 850 hPa niet zomaar klakkeloos (via bijv vuistregels) herleiden naar een temperatuur aan het aardoppervlak. Als je weet hoe het temperatuurprofiel er wel uit ziet (bijvoorbeeld door te kijken naar een 'temp' of 'sounding', oftewel een grafiek van een radiosondeoplating) of als je een idee hebt hoe de weerssituatie is (hogedrukgebied of lagedrukgebied) dan kun je er wel wat meer over zeggen.



    Dit is een kaart met gronddruk, bewolking en de 1000-500 hPa dikte:



    Gronddruk is natuurlijk de door het model berekende luchtdruk aan de grond/op zeeniveau. Bewolkings % is de berekende hoeveelheid bewolking, 0% is onbewolkt, 100% is helemaal bewolkt. Erg handing om storingen en/of frontale systemen terug te vinden in de modeluitvoer. Frontale systemen kun je trouwens ook terug vinden aan de hand van de diktelijnen. Met name de warme sector, een 'bel' warme lucht die naar het noorden is opgedrongen en tussen twee 'fronten'/regengebieden inzit, kun je vaak terugvinden. Hoe kun je die warme lucht dan herkennen zul je vragen. Nou, het is vrij simpel te zeggen: warme lucht zet uit, hierdoor neemt dezelfde hoeveelheid lucht meer ruimte in en worden drukvlakken als het ware uiteengedrukt. Dit betekent dus dat bij warme lucht de dikte van de luchtlaag tussen de 1000 en 500 hPa-vlakken (wat dus de de 1000-500 hPa dikte is) groter is, bij koude lucht is deze natuurlijk dan kleiner. Zo'n 'bel' warme lucht valt dan te herkennen aan een noordwaartse uitstulping in de diktelijnen en koude lucht aan een zuidwaartse uitstulping.



    Dit is een neerslag kaart:



    Ik denk dat deze kaart niet veel uitleg behoeft.
    Je ziet hier de berekende neerslagsom (in mm) over de 6 uur voorafgaand aan het tijdstip van de kaart (in dit geval over de periode van 27 Juni 00 UTC tot en met 27 Juni 06 UTC). Als je trouwens ook naar de vorige kaart kijkt zie je dat de plekken met veel bewolking (aardig) overeenkomen, wat op zich niet vreemd is want neerslag zonder bewolking komt nou niet echt vaak voor.



    Dit is een '2m temp kaart':



    Dit is dus de berekende 2 meter temperatuur van het model (de berekende temperatuur op 2 meter hoogte boven het aardoppervlak). Dit is de temperatuur voor het tijdstip dat rechtsboven staat en dit hoeft dus niet persť de maximum of de minimumtemperatuur te zijn. Je kunt het wel zien als een indicatie voor wat je die dag kunt verwachten qua temperaturen.



    Dit is een kaart met de geopotentiŽle hoogte en de verticale bewegingen op 700 hPa:



    De geopotentiŽle hoogte is natuurlijk weer de hoogte van (in dit geval) het 700 hPa vlak in decameters. Bij gebieden met hoge druk is het 700 hPa vlak over het algemeen hoger en bij lage druk dan natuurlijk lager. De verticale bewegingen worden uitgedrukt in hPa per uur. Gezien het feit dat de druk in hPa naar boven toe afneemt betekent dat bij stijgende bewegingen het aantal hPa/uur negatief is en bij dalende bewegingen positief. Nu wil het zo zijn dat het 'actieve weer' zich meestal afspeelt daar waar er stijgende bewegingen gaande zijn in de atmosfeer, dit heeft gewoon te maken met de natuurkundige toestand van de atmosfeer en de wetten die er gelden. Als lucht opstijgt koelt het af en bij voldoende afkoeling condenseert de waterdamp in de lucht, wat tot wolkenvorming en uiteindelijk tot neerslagproductie kan leiden. Stijgende bewegingen kunnen dus wijzen op de aanwezigheid van een front/storing en kunnen ook leiden tot een activering van een front, storing of een trog/buienlijn. Dalende bewegingen kunnen wijzen op de aanwezigheid van een hogedrukgebied en kunnen ook leiden tot een uitdoving/afzwakking van een front of storing.



    Dit is een kaart met de equivalent potentiŽle temperatuur op 850 hPa en de gronddruk:



    De equivalent potentiŽle temperatuur ('theta-e') is een mooie indicator voor verschillende luchtmassa's. Theta-e is de temperatuur die een 'luchtpakketje' (in het geval van bovenstaande kaart afkomstig van 850 hPa) heeft als het eerst zover naar boven is gebracht dat door condensatie alle latente warmte (condensatiewarmte) vrij is gekomen en daarna (droog)adiabatisch (zonder energieuitwisseling met de atmosfeer) weer naar beneden (naar het 1000 mb niveau) gebracht is. Theta-e wordt dus door de temperatuur ťn door het vochtgehalte van de lucht bepaald. Hoe warmer en hoe vochtiger de lucht hoe hoger de theta-e. Hier nog wat info over theta-e (Engelstalig)
    Met behulp van theta-e kun je onder andere dus goed verschillende luchtmassa's onderscheiden. Bijvoorbeeld een warme sector tussen warmte- en koufront in. De warme sector is over het algemeen warmer en vochtiger dan de omringende lucht en heeft daardoor ook een hogere theta-e waarde. En een scherpe gradient in de theta-e waarden wijst dan op een front tussen 2 luchtsoorten.
    Theta-e kan ook gebruikt worden bij het verwachten van sneeuw en bij convectief weer. Met name 'tongen' van hoge theta-e waarden kunnen (in het zomerhalfjaar) plekken zijn waar zware (onweers)buien ontstaan en optreden.
    En wat betreft sneeuw, daarvoor heb je natuurlijk niet van die hoge theta-e waarden voor nodig, maar juist lage waarden (ik heb nog niet echt een duidelijke 'drempel' gevonden (in de mij beschikbare informatie), maar het lijkt erop dat de theta-e op 850 hPa in ieder geval rond of liever onder 15įC moet zijn). Zie ook: ThetaE, ThetaW & derived parameters op weatherfaqs.org.uk

    Hier nog een stukje over theta-w, welke gerelateerd is aan theta-e.



    Dit is een '10m wind kaart':



    Hier zie je dus de berekende snelheid en de berekende richting van de wind op 10 meter hoogte. Behalve de windvaantjes is de windsnelheid ook nog in kleurencontouren geplot. De snelheid staat in knopen (Eng. zeemijlen (1,8 km) per uur ) aangegeven, en een heel streepje op de windvaan komt overeen met 10 knopen en een half streepje met 5 knopen. Hier kun je de wind omrekenen (naar oa Beaufort) bij het KNMI: windtabel en omrekenaar.

    Hier nog een stukje over windvaantjes en hoe ze te lezen.



    Dit is een kaart met de 10m wind voor 'Midden Europa:



    Hier is nog iets meer ingezoomd op 'onze' regio en kun je de berekende wind in meer detail bekijken.



    Dit is een kaart met het dauwpunt op 2m:



    Het dauwpunt is de temperatuur waarbij het aanwezige vocht in de lucht gaat condenseren. Het dauwpunt is afhankelijk van de temperatuur van de lucht en van de hoeveelheid vocht in de lucht (hoe meer vocht hoe hoger het dauwpunt). Het verschil tussen de 'gewone' temperatuur en de dauwpuntstemperatuur is ook een indicatie voor de vochtigheid van de lucht, hoe groter dit verschil hoe droger de lucht.



    Dit is een kaart met de CAPE en de Lifted Index:



    Lekker spectaculair zijn de CAPE/LI kaarten van GFS soms.
    De CAPE wordt hier met kleuren aangegeven en de LI met lijnen.

    Maar wat betekenen 'CAPE' en 'LI' nou precies?
    CAPE en LI zijn beiden zogenaamde 'onstabiliteitsindices', dat wil zeggen het zijn waarden om aan te geven hoe (potentieel) onstabiel de atmosfeer is. Als de atmosfeer onstabiel is zal convectie (opstijgen van 'warme' luchtbellen) optreden en dit kan leiden tot het onstaan van stapelwolken die uit kunnen groeien tot buien.
    CAPE staat voor Convective Available Potential Energy, de potentieel beschikbare energie vanaf het LFC (Level of Free Convection, het niveau vanwaar vrije convectie optreedt) welke gebruikt kan worden voor convectie. Deze waarde wordt in J/kg uitgedrukt. Hoe hoger de CAPE, hoe meer potentieel onstabiel en hoe heviger de convectie zou kunnen zijn (en hoe zwaarder evt buien uit kunnen pakken).

    De Lifted Index is het verschil tussen de temperatuur die een 'luchtpakketje' zou hebben als het van de grond naar 500 hPa gebracht zou worden (voor de 'technici': droogadiabatisch tot aan de hoogte waarop het condenseert, vervolgens natadiabatisch naar 500 hPa) en de temperatuur van de al aanwezige (omgevings)lucht op 500 hPa. De indeling van de 'categoriŽn' is wat arbitrair, maar wel is het zo dat hoe negatiever de Lifted Index hoe groter de kans op onweer en hoe zwaarder het onweer kan worden.

    Bij deze parameters zit er wel een adder onder het gras: ze geven slechts een mate van onstabiliteit in de atmosfeer aan en zijn geen garantie dat er ook daadwerkelijk iets gaat gebeuren, vaak moet het ontstaan van buien eerst 'getriggerd' worden (door bijv. sterke opwarming of door gedwongen opstijging bij bijv. een convergentielijn/front). Een hoge CAPE of LI wil dus niet automatisch zeggen dat er onweer/'zwaar weer' gaat komen, of het daadwerkelijk gebeurt hangt af van de actuele ontwikkelingen in de atmosfeer (een inversie die niet te doorbreken valt of instroom van koelere en/of drogere lucht bijv. kan al roet in het eten gooien). Je kunt het eigenlijk vergelijken met een kruitvat, het kruit in het vat vertegenwoordigt een hele grote hoeveelheid energie die vrijkomt als het kruit verbrandt, maar zonder 'trigger' (de ontsteking) wordt die energie niet verbruikt. NB: Een verwachting mbt het optreden van onweer kun (en moet) je daarom dus ook NOOIT op basis van alleen maar (deze) CAPE/LI kaarten doen!
    Overigens komt het ook vaak voor dat GFS wat te scheutig is met de dauwpunten op leefhoogte (2m) in situaties waarbij in de zomer warme en vochtige lucht wordt aangevoerd. Aangezien temperatuur en dauwpunt op leefhoogte een van de factoren zijn die bepalend zijn voor de hoogte van de CAPE, kan het voorkomen dat GFS de CAPE dan eigenlijk te hoog berekent. Op de CAPE-kaarten van Wetterzentrale worden de CAPE en LI berekend vanaf leefhoogte gegeven en de waarden van deze parameter zijn dan natuurlijk ook erg gevoelig voor/afhankelijk van temperatuur en dauwpunt op leefhoogte.

    Voor meer (achtergrond)informatie over deze parameters kun je het beste even op internet zoeken, er zijn meer dan genoeg sites waarin ze uitgelegd hoe ze berekend worden.
    Er bestaan overigens ook andere onweersparameters naast CAPE en LI, zoals de Boyden Index, K index, Total Totals.



    Dit is een kaart met de windsnelheid op 850 hPa:


    Hier zie je dus de berekende snelheid en de berekende richting van de wind op 850 hPa (rond 1,5 kilometer hoogte). Behalve de windvaantjes is de windsnelheid ook nog in kleurencontouren geplot. De snelheid staat in knopen (Eng. zeemijlen (1,8 km) per uur ) aangegeven, en een heel streepje op de windvaan komt overeen met 10 knopen en een half streepje met 5 knopen. Hier kun je de wind omrekenen (naar oa Beaufort) bij het KNMI: windtabel en omrekenaar.
    Deze windkaarten kunnen gebruikt worden als indicatoren voor de sterkte van windstoten agv convectieve uitwisseling.

    Hier nog een stukje over windvaantjes en hoe ze te lezen.



    Dit is een kaart met de windsnelheid op 925 hPa:


    Hier zie je dus de berekende snelheid en de berekende richting van de wind op 925 hPa (rond 500-700 meter hoogte). Behalve de windvaantjes is de windsnelheid ook nog in kleurencontouren geplot. De snelheid staat in knopen (Eng. zeemijlen (1,8 km) per uur ) aangegeven, en een heel streepje op de windvaan komt overeen met 10 knopen en een half streepje met 5 knopen. Hier kun je de wind omrekenen (naar oa Beaufort) bij het KNMI: windtabel en omrekenaar.
    Deze windkaarten kunnen gebruikt worden als indicatoren voor de sterkte van windstoten agv convectieve uitwisseling.

    Hier nog een stukje over windvaantjes en hoe ze te lezen.



    Dit is een kaart met de stroomlijnen en de windsnelheid op 200 hPa:


    Op deze kaart staan de stroomlijnen (witte lijnen) en de windsnelheid (kleuren) op 200 hPa afgebeeld. Hiermee kun je een beeld krijgen van de stroming op dit drukvlak, je ziet aan de stroomlijnen hoe de stroming is en de kleuren laten zien waar de stroming sneller en trager is. Op de bovenstaande kaart zie je tussen 40į NB en 50į NB een band met hogere windsnelheden lopen, dit is de straalstroom. In deze straalstroom kunnen ook weer 'stroomversnellingen' voorkomen, deze worden 'jetstreaks' genoemd. Bij die jetstreaks hoort een patroom van stijgende en dalende bewegingen, welke het weer aan de grond kunnen beÔnvloeden door het laten activeren of deactiveren van depressies.

    Zie voor meer info over de jetstreak het volgende stukje.


    Dit is een kaart met de stroomlijnen en de windsnelheid op 300 hPa:


    Op deze kaart staan de stroomlijnen (witte lijnen) en de windsnelheid (kleuren) op 300 hPa afgebeeld. Hiermee kun je een beeld krijgen van de stroming op dit drukvlak, je ziet aan de stroomlijnen hoe de stroming is en de kleuren laten zien waar de stroming sneller en trager is. Op de bovenstaande kaart zie je tussen 40į NB en 50į NB een band met hogere windsnelheden lopen, dit is de straalstroom. In deze straalstroom kunnen ook weer 'stroomversnellingen' voorkomen, deze worden 'jetstreaks' genoemd. Bij die jetstreaks hoort een patroom van stijgende en dalende bewegingen, welke het weer aan de grond kunnen beÔnvloeden door het laten activeren of deactiveren van depressies.

    Zie voor meer info over de jetstreak het volgende stukje.


    Dit is een kaart met de stroomlijnen en de windsnelheid op 500 hPa:


    Op deze kaart staan de stroomlijnen (witte lijnen) en de windsnelheid (kleuren) op 500 hPa afgebeeld. Hiermee kun je een beeld krijgen van de stroming op dit drukvlak, je ziet aan de stroomlijnen hoe de stroming is en de kleuren laten zien waar de stroming sneller en trager is. Op de bovenstaande kaart zie je tussen 40į NB en 50į NB een band met hogere windsnelheden lopen, dit is de straalstroom. In deze straalstroom kunnen ook weer 'stroomversnellingen' voorkomen, deze worden 'jetstreaks' genoemd. Bij die jetstreaks hoort een patroom van stijgende en dalende bewegingen, welke het weer aan de grond kunnen beÔnvloeden door het laten activeren of deactiveren van depressies.
    Wel is duidelijk zichtbaar dat de straalstroom op 500 hPa een stuk minder sterk is dan op 300 en 200 hPa, echter de straalstroom is ondanks deze 'afzwakking' nog wel enigszins terug te vinden op 500 hPa.

    Zie voor meer info over de jetstreak het volgende stukje.


    Dit is een kaart met de minimum/maximum temperaturen:


    Dit is een kaart met ruwe modeluitvoer van de minimum of maximum temperaturen over de 6 voorgaande uren (of het de minimum- of maximumtemparatuur is hangt af van het tijdstip, maximumtemperaturen over dag en in de avond, minimumtemperaturen 's nachts en in de ochtend).
    Aangezien het ruwe modeluitvoer is kun je de waarden beter niet klakkeloos aannemen. Het model is een grootschalig model met grote resolutie/roosterpuntsafstand en neemt daarom lokale effecten (bijv ondergrond) niet goed mee in de berekeningen. Net zoals bij alle modeldata moet je dit niet zien als een absolute 'voorspelling', maar meer als een goede indicatie van wat je kunt verwachten. Je moet er zelf een eigen interpretatie van maken voor je verwachting (als je bijv uit ervaring weet dat het model onder bepaalde omstandigheden de temps te hoog berekent voor je omgeving kun je daar rekening mee houden).